खाशाबा दादासाहेब जाधव यांचा वारसा अभिलेख
EN · हिं · मर

खाशाबा दादासाहेब जाधव

1925 – 1984 · गोलेश्वर, महाराष्ट्र

ज्याने भारताचे पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक जिंकले — आणि जो जवळजवळ विस्मृतीत गेला होता.

23 जुलै 1952 रोजी, सातारा जिल्ह्यातील एका गावातील मल्ल हेलसिंकी ऑलिंपिकच्या पोडियमवर गळ्यात कांस्यपदक घालून उभा होता. स्वतंत्र भारताचे वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक जिंकणारे ते पहिले खेळाडू होते. भारताला पुढचे पदक मिळण्यासाठी चव्वेचाळीस वर्षे वाट पाहावी लागली.

1952
ऑलिंपिक कांस्य · हेलसिंकी
पहिले
स्वतंत्र भारताचे पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक
44
भारताच्या पुढील पदकासाठी प्रतीक्षा (वर्षे)
151
स्वागतासाठी बैलगाड्या

ही कहाणी का महत्त्वाची आहे

दोन पिढ्या एकाकी उभी राहिलेली कामगिरी


1952 मध्ये खाशाबा जाधव यांनी हेलसिंकीत कांस्यपदक जिंकले, तेव्हा स्वतंत्र भारताला जेमतेम पाच वर्षे झाली होती. हॉकी संघाने देशाला ऑलिंपिक सुवर्ण मिळवून दिले होते, पण कोणत्याही भारतीयाने एकट्याने, स्वतःच्या नावावर, स्वतंत्र भारतासाठी ऑलिंपिक पदक कधीच जिंकले नव्हते.

1996 मध्ये अटलांटा येथे लिएंडर पेस यांनी टेनिसमध्ये कांस्यपदक जिंकेपर्यंत — म्हणजे चव्वेचाळीस वर्षे — कोणत्याही भारतीयाला हे पुन्हा करता आले नाही. या काळात खाशाबा पोलीस उपनिरीक्षक म्हणून सेवा करत होते, स्वतःच्या निवृत्तिवेतनासाठी झगडत होते, आणि एका मोटरसायकल अपघातात त्यांचे निधन झाले — त्यांचे सर्वात मोठे स्वप्न अपुरेच राहिले.

ही कहाणी पूर्णपणे, अचूकपणे, आणि विद्यार्थी, पत्रकार व इतिहासकार वापरू शकतील अशा स्वरूपात सांगितली जावी, यासाठी हा अभिलेख उभारला आहे.

त्यांची जीवनकथा वाचा
भारताच्या ब्लेझरमध्ये खाशाबा जाधव, हेलसिंकी 1952 च्या ऑलिंपिक पोडियमच्या तिसऱ्या पायरीवर
तो ऐतिहासिक क्षण — भारताच्या ब्लेझरमध्ये खाशाबा जाधव, ऑलिंपिक पोडियमच्या तिसऱ्या पायरीवर. हेलसिंकी, 23 जुलै 1952. 1952 press photograph, via the Jadhav family archive
एका गावाने आपली सर्व पुंजी खर्च केली, जेणेकरून आपला एक सुपुत्र जगातील सर्वोत्कृष्टांमध्ये उभा राहू शकेल. त्यांनी प्रत्येक रुपया परत केला.
गोलेश्वर ते हेलसिंकी, 1952

अभिलेख पाहा

कुठून सुरुवात करावी

हा अभिलेख चार भागांत मांडला आहे: जीवन, खेळ, नोंद, आणि आज या कहाणीचा अर्थ काय आहे.

जीवनकथा

पाच प्रकरणे — गोलेश्वरच्या आखाड्यापासून ऑलिंपिक पोडियमपर्यंत, आणि त्यानंतरच्या शांत दशकांपर्यंत.

प्रकरणे वाचा →

ऑलिंपिक

लंडन 1948 आणि हेलसिंकी 1952 — लढती-मागोमाग-लढती, विश्रांती-कालावधीचा वाद, आणि स्वतः खेळांची कहाणी.

संपूर्ण नोंद पाहा →

सन्मान

उशिरा मिळालेले सन्मान, त्यांचे नाव मिरवणारे स्टेडियम आणि योजना, चव्वेचाळीस वर्षांची प्रतीक्षा — आणि अजूनही न फिटलेले ऋण.

नंतर काय घडले →

अभिलेख

छायाचित्रे, वृत्तपट, नागराज मंजुले यांचा चित्रपट, वर्गासाठी साहित्य, प्रेस किट — आणि तुमच्या कुटुंबाकडे जे असेल ते सामायिक करण्याचे आमंत्रण.

अभिलेख पाहा →

बातम्या

2027 चा चित्रपट, जन्मशताब्दी, आणि Olympics.com, ESPN व राष्ट्रीय प्रसारमाध्यमांतील कव्हरेज.

नवीनतम कव्हरेज →

फाउंडेशन

कुस्तीवीर खाशाबा जाधव फाउंडेशन — त्यांचे स्वप्नातील अकादमी पूर्ण करण्यासाठी, जेणेकरून कोणत्याही गावच्या मुलाला गहाण ठेवलेल्या घरावर अवलंबून राहावे लागू नये.

फाउंडेशनला भेट द्या →

एका दृष्टिक्षेपात

खाशाबा दादासाहेब जाधव

जन्म15 जानेवारी 1925 · गोलेश्वर, कराड तालुका, सातारा जिल्हा, महाराष्ट्र
निधन14 ऑगस्ट 1984 · कराडजवळ, महाराष्ट्र (मोटरसायकल अपघात), वय 59 वर्षे
टोपणनाव“पॉकेट डायनामो” · कुस्तीवीर
क्रीडाप्रकारफ्रीस्टाइल कुस्ती — बँटमवेट (52–57 किलो)
ऑलिंपिक पदककांस्य, बँटमवेट फ्रीस्टाइल, हेलसिंकी 1952 — स्वतंत्र भारताचे पहिले वैयक्तिक ऑलिंपिक पदक
इतर सहभागलंडन 1948 ऑलिंपिक — फ्लायवेट फ्रीस्टाइल, सहावे स्थान
सन्मानछत्रपती पुरस्कार (1992–93, मरणोत्तर) · अर्जुन पुरस्कार (2000, मरणोत्तर)
कारकीर्दमहाराष्ट्र पोलीस, 1955–1982 · सहायक पोलीस आयुक्त पदावरून निवृत्त

तथ्यपत्रिका डाउनलोड करा: खाशाबा जाधव यांचा प्रवास (PDF)

वारसा पुढे न्या

खाशाबा फाउंडेशनच्या माध्यमातून खाशाबांचा वारसा पुढे न्या।

त्यांचे अपूर्ण स्वप्न गोलेश्वरमध्ये एक कुस्ती अकादेमी होते, जेणेकरून कोणत्याही गावच्या मुलाला ऑलिंपिकपर्यंत पोहोचण्यासाठी गहाण ठेवलेल्या घरावर अवलंबून राहावे लागू नये। कुस्तीवीर खाशाबा जाधव फाउंडेशन — एक कलम 8 ना-नफा संस्था (12A & 80G नोंदणीकृत) — हे पूर्ण करण्यासाठी अस्तित्वात आहे।